تونل های کوچی؛ بازدید از مخوف‌ترین شهر زیرزمینی ویتنام

اگر خودتان را وسط جنگ ویتنام تصور کنید؛ جایی که سربازان برای زنده ماندن، شهرشان را از سطح زمین به دل خاک منتقل کرده‌اند، دقیقا به دنیای تونل های کوچی وارد شده‌اید. این شبکه عظیم زیرزمینی در دل جنگل‌های اطراف هوشی مین، امروز یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری ویتنام و مقصد ثابت برنامه اغلب تورهای ویتنام است. در این مطلب، هم تاریخ و رازهای مهندسی این شهر زیرزمینی را می‌شناسید، هم یک راهنمای کاملا کاربردی برای بازدید، مسیرهای دسترسی، هزینه‌ها و تجربه‌های هیجان‌انگیز مثل تیراندازی با اسلحه واقعی می‌گیرید تا اگر با تور ویتنام همراه شدید، آماده‌ترین مسافر گروه باشید.

تونل‌های کوچی ویتنام

تونل های کوچی کجاست و چرا ساخته شد؟

تمام افرادی که به‌خوبی می‌دانند ویتنام کجاست و با تاریخ پر از رنج مردم آن آشنا هستند از وجود این تونل‌ها و علت ساخت آنها مطلع‌اند. تونل های کوچی (Cu Chi Tunnels) شبکه‌ای چندصدکیلومتری از راهروهای زیرزمینی، اتاق‌ها، انبارها و پناهگاه‌هاست که در دوران جنگ، در منطقه «کوچی» در نزدیکی شهر هوشی مین (سایگون سابق) ساخته شد. این تونل‌ها در برخی منابع حدود ۲۰۰ کیلومتر و در برخی دیگر تا ۲۵۰ کیلومتر طول دارند و در چند طبقه و عمق تقریبی ۱۰ متری زیر زمین حفر شده‌اند.

این مجموعه در زمان جنگ ویتنام و آمریکا، قلب تپنده عملیات چریکی ویت‌کنگ‌ها بود و به آنها اجازه می‌داد درست زیر پای ارتش آمریکا زندگی کنند، جابه‌جا شوند، حمله کنند و دوباره در دل خاک ناپدید شوند. امروز، بخشی از این تونل‌ها به صورت ایمن و توریستی بازسازی شده و به عنوان یک موزه جنگ و جاذبه گردشگری در برنامه اغلب تورهای ویتنام الفبای سفر قرار دارد.

ساخت تونل‌های کوچی

تاریخچه تونل های کوچی؛ راز بقا در دل خاک

ریشه ساخت تونل های کوچی به دوران استعمار فرانسه و مقاومت روستاییان ویتنام برمی‌گردد؛ اما اوج توسعه و استفاده از این شبکه زیرزمینی در جنگ ویتنام و حضور مستقیم ارتش آمریکا بود. روستاییان، کشاورزان و نیروهای مقاومت، قدم‌به‌قدم و طی سال‌ها، این دالان‌ها را با دست و ابزارهای ساده حفر کردند تا در برابر بمباران‌های سنگین و حملات زمینی، جایی برای زنده ماندن داشته باشند.

در طول جنگ، این تونل‌ها فقط یک مسیر فرار نبودند، بلکه نقش یک شهر کامل را بازی می‌کردند؛ از اتاق فرماندهی و انبار مهمات گرفته تا بیمارستان، آشپزخانه و حتی کلاس درس کودکان. همین ترکیب «مهندسی زیرزمینی» و «اراده برای بقا» است که تونل های کوچی را به یکی از مهم‌ترین نمادهای مقاومت مردم و مشهورترین جاهای دیدنی ویتنام در جهان تبدیل کرده است.

تونل‌های کوچی

مهندسی حیرت‌انگیز ویت‌کنگ‌ها؛ وقتی نفس شهر از دل خاک می‌گذرد

در نگاه اول، تونل های کوچی شاید فقط چند راهرو تنگ و تاریک به نظر برسد، اما اگر کمی دقیق‌تر شوید، متوجه می‌شوید پشت این شبکه زیرزمینی، مهندسی پیچیده‌ای پنهان است.

برای تامین هوا، ویت‌کنگ‌ها سیستم‌های تهویه‌ای طراحی کرده بودند که از طریق دهانه‌های کوچک روی زمین – شبیه لانه مورچه یا حفره‌های طبیعی – هوای تازه را به عمق تونل‌ها می‌کشیدند. این دهانه‌ها طوری استتار می‌شد که از دید هواپیماها و سربازان زمینی مخفی بماند و در عین حال، جریان هوا را قطع نکند.

از طرف دیگر، چاه‌های آب زیرزمینی و کانال‌هایی که بخشی از تونل‌ها را به رودخانه سایگون وصل می‌کرد، علاوه بر تأمین آب، در شرایط اضطراری نقش مسیر فرار را هم بازی می‌کردند. استفاده هوشمندانه از خاک رسی منطقه، باعث شده بود دیواره‌ها محکم بمانند و در برابر رطوبت و بمباران، کمتر آسیب ببینند.

تامین هوا برای تونل‌های کوچی

زندگی در تاریکی مطلق؛ مدرسه، بیمارستان و آشپزخانه زیرزمینی

شاید با شنیدن «تونل جنگی» فقط به پناهگاه موقت فکر کنید، اما در تونل های کوچی، زندگی واقعی در جریان بود. در برخی بخش‌ها، اتاق‌هایی برای استراحت و خواب خانواده‌ها، اتاق‌های فرماندهی، بیمارستان‌های صحرایی، انبار مواد غذایی و حتی فضاهایی شبیه کلاس درس برای آموزش کودکان وجود داشت. 

برای پخت‌وپز از آشپزخانه‌هایی استفاده می‌شد که دود آنها از طریق مسیرهای پیچ‌درپیچ و خروجی‌های دوردست، با دمای پایین و به شکل بخار رقیق از زمین خارج می‌شد تا از نگاه هواپیماهای شناسایی پنهان بماند. در منابع محلی، این سبک آشپزخانه به نام «Hoàng Cầm» شناخته می‌شود؛ سیستمی که به ویت‌کنگ‌ها اجازه می‌داد روزها در زیر زمین بمانند، بدون آنکه دشمن متوجه حضور آنها شود.

تصور کنید کودکی که در همین تاریکی به دنیا می‌آید، بزرگ می‌شود، درس می‌خواند و صدای بمباران برایش «صدای روزمره» است؛ همین تصویر، بخش احساسی بازدید از تونل های کوچی را رقم می‌زند.

داخل تونل‌های کوچی

تله‌های مرگبار و دفاعی؛ کابوس سربازان آمریکایی

بیرون از تونل‌ها، زمین ظاهرا یک مزرعه یا جنگل آرام به نظر می‌رسید، اما هر قدم می‌توانست روی یک تله مرگبار باشد. ویت‌کنگ‌ها در اطراف ورودی‌ها و مسیرهای احتمالی دشمن، ده‌ها نوع تله مکانیکی طراحی کرده بودند که بیشترشان با چوب بامبو و فلزات ساده ساخته می‌شد.

معروف‌ترین این تله‌ها، گودال‌هایی بود که در کف‌شان میخ‌های بامبویی تیز (Punji sticks) کار گذاشته بودند و روی آنها با شاخه و برگ استتار می‌شد. علاوه بر این، تله‌های چرخشی و لولایی هم وجود داشت که با افتادن سرباز روی آن، بدن او به داخل میخ‌ها پرتاب می‌شد و به‌جای کشتن فوری، او را به‌ شدت مجروح می‌کرد تا سرعت پیشروی یگان را کم کند.

• تله‌های گودالی با میخ‌های بامبو
• تله‌های لولایی و چرخشی که از کناره‌ها حمله می‌کردند
• تله‌های درِ مخفی روی چاله عمیق
• تله‌های مینی برای پای سرباز یا سگ‌های ردگیر

هدف اصلی این تله‌ها، ایجاد رعب، کند کردن عملیات و درگیر نگه داشتن نیروهای دشمن با مجروحان بود، نه صرفا کشتار گسترده؛ موضوعی که در گزارش‌های جنگی آن دوران هم به آن اشاره شده است.

تله‌های گودالی اطراف تونل‌های کوچی

2 بخش اصلی تونل های کوچی؛ بن دین و بن دووک

برای بازدید گردشگران، دو سایت اصلی از تونل های کوچی آماده‌سازی شده است؛ «بن دین» (Ben Dinh) و «بن دووک» (Ben Duoc). هر دو در منطقه کوچی و در شمال‌غرب هوشی مین قرار دارند، اما تجربه‌ای که به شما می‌دهند یکسان نیست.

بن دین به شهر هوشی مین نزدیک‌تر است، مسیر دسترسی ساده‌تری دارد و بیشتر تورهای عمومی شهر به این بخش می‌روند. به همین دلیل کمی توریستی‌تر و شلوغ‌تر است. در عوض، بن دووک کمی دورتر، اما خلوت‌تر و اصیل‌تر است و بخش بیشتری از ساختار واقعی تونل‌ها را حفظ کرده است.

جدول بخش‌های مختلف تونل کوچی

اگر برای اولین‌بار و در قالب تور گروهی به ویتنام سفر می‌کنید، بن دین انتخاب منطقی‌تری است؛ اما اگر اهل تاریخ و ماجراجویی عمیق‌تر هستید، بن دووک شما را شگفت‌زده‌تر خواهد کرد.

تجربه بازدید از تونل‌هایی که ورود به آنها جرئت می‌خواهد

حتی اگر صدها عکس از تونل های کوچی دیده باشید، هیچ چیز شبیه لحظه‌ای نیست که باید خم شوید، زانوان‌تان را جمع کنید و از دهانه‌ای کوچک وارد دل خاک شوید. در همان لحظه اول، تاریکی، رطوبت و تنگی فضا به شما نشان می‌دهد که سربازان ویتنامی چه شرایطی را تاب آورده‌اند.

چالش عبور از تونل‌ های تنگ کوچی؛ تست واقعی کلاستروفوبیا

مسیرهایی که برای گردشگران آماده شده، نسبت به تونل‌های اصلی، عریض‌تر و کوتاه‌تر هستند، اما همچنان برای بسیاری از افراد، تجربه‌ای جدی و چالشی به حساب می‌آیند. در این مسیرها معمولا هر ۱۰ تا ۲۰ متر، یک خروجی اضطراری تعبیه شده تا اگر احساس تنگی نفس یا ترس کردید، بتوانید سریعا بیرون بیایید.

اگر سابقه ترس از فضاهای بسته (کلاستروفوبیا)، مشکلات تنفسی شدید یا درد زانو و کمر دارید، بهتر است قبل از ورود، با راهنمای تور مشورت کنید و حتما بخش‌های بازتر و کوتاه‌تر را انتخاب کنید. همراه داشتن چراغ‌قوه کوچک، لباس راحت و کفش کتانی بسته هم کمک می‌کند تجربه‌ای ایمن‌تر و آرام‌تر داشته باشید.

وارد شدن به تونل‌های کوچی

میدان تیر کوچی؛ تجربه شلیک با اسلحه واقعی

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های محوطه تونل های کوچی، میدان تیر روبازی است که در آن می‌توانید با نظارت مربی محلی، با اسلحه‌های واقعی دوران جنگ، مثل AK-47، M16 و سلاح‌های دیگر، تیراندازی کنید. این تجربه برای بسیاری از گردشگران، بخشی هیجان‌انگیز و در عین حال، هشیارکننده است؛ چون صدای شلیک و پس‌زدن اسلحه، جنگ را از یک داستان تاریخی به یک واقعیت فیزیکی تبدیل می‌کند.

هزینه تیراندازی معمولا به‌صورت «هر چند گلوله» محاسبه می‌شود و بسته به نوع سلاح، قیمت متفاوتی دارد؛ در اغلب تورها این هزینه جدا از بلیط ورودی حساب می‌شود و بهتر است مقداری بودجه اضافه برای آن در نظر بگیرید. اگر حساسیت شنوایی دارید، از فروشگاه محل یا راهنما، گوشی محافظ گوش تهیه کنید یا حتما از ایرپلاگ (Earplugs) استفاده کنید.

میدان تیر کوچی

راهنمای بلیط و ساعت کاری تونل های کوچی در ویتنام

برای اینکه برنامه بازدیدتان از تونل های کوچی دقیق و بی‌دردسر باشد، لازم است قبل از سفر، چند اطلاعات کلیدی درباره ساعت کاری، قیمت بلیط و شرایط آب‌وهوایی بدانید. در این بخش به‌صورت فشرده، مهم‌ترین نکات را برای شما جمع کرده‌ایم.

جدول راهنمای بازدید از تونل‌های کوچی

برای اینکه تجربه کاملی از بازدید تونل های کوچی داشته باشید، پیشنهاد می‌کنیم قبل از سفر، مبلغ مشخصی را در هزینه سفر به ویتنام فقط به دیدن این جاذبه گردشگری اختصاص دهید.

چگونه از هوشی مین به مجموعه تونل کوچی برویم؟

منطقه کوچی در شمال‌غرب شهر هوشی مین قرار گرفته و دو سایت اصلی تونل‌ها در حدود ۴۰ تا ۶۰ کیلومتری شهر هستند؛ بسته به اینکه به بن دین بروید یا بن دووک. خوشبختانه دسترسی به این جاذبه، هم با وسایل حمل‌ونقل عمومی و هم با تور و قایق تندرو ممکن است. قبل از انتخاب روش، به بودجه، سطح راحتی و زمانی که دارید فکر کنید، چون هر مسیر تجربه متفاوتی به شما می‌دهد.

• قایق تندرو (Speedboat) از روی رودخانه سایگون
• اتوبوس عمومی از ترمینال‌های هوشی مین
• تاکسی، ون خصوصی یا تور گروهی یکروزه

اگر به‌دنبال تجربه‌ای خاص و منظره‌محور هستید، قایق تندرو روی رودخانه سایگون، علاوه بر خود مقصد، مسیر را هم تبدیل به یک تور آبی جذاب می‌کند. اما برای بسیاری از مسافران تور ویتنام استفاده از ون یا اتوبوس اختصاصی تور، بهترین ترکیب را از راحتی، امنیت و قیمت فراهم می‌کند؛ چون از درب هتل تا ورودی تونل‌ها را پوشش می‌دهد.

عبور از رودخانه سایگون برای بازدید از تونل‌های کوچی

جاذبه‌های دیدنی ویتنام در نزدیکی تونل های کوچی

اگر برنامه‌تان اجازه می‌دهد، می‌توانید بازدید از تونل های کوچی را با چند جاذبه دیگر، مثلا موزه جنگ ویتنام در هوشی مین ترکیب کنید تا روزی کامل و پربار داشته باشید. یکی از گزینه‌های محبوب، ترکیب تونل کوچی با معبد کائو دای (Cao Dai Temple) است؛ معبدی رنگارنگ و متفاوت که پیروان آیینی خاص در آن عبادت می‌کنند و معماری‌اش برای بسیاری از مسافران، تجربه‌ای منحصربه‌فرد است. 

بعضی تورها، برنامه دوگانه کوچی و دلتای مکونگ را هم ارائه می‌کنند تا در یک سفر، هم تاریخ جنگ را ببینید و هم طبیعت و زندگی رودخانه‌ای جنوب ویتنام را تجربه کنید.

دیدنی‌های اطراف تونل‌های کوچی

از دل تاریخ تا دل جنگل با تور ویتنام الفبای سفر

تونل های کوچی فقط یک جاذبه گردشگری معمولی نیست؛ اینجا شهری زیرزمینی است که مردم ویتنام برای بقا، مقاومت و حفظ سرزمین‌شان در دل خاک ساخته‌اند و امروز، به موزه‌ای زنده از تاریخ معاصر تبدیل شده است. در این سفر، هم با تله‌های هوشمندانه، مهندسی زیرزمینی و سبک زندگی در تاریکی آشنا می‌شوید، هم تجربه‌ای نفس‌گیر از خزیدن در تونل‌های تنگ و تیراندازی با اسلحه واقعی را پشت سر می‌گذارید.

اگر دوست دارید این شهر مخوف و شگفت‌انگیز زیرزمینی را از نزدیک ببینید و در کنار آن، از جاهای دیدنی ویتنام مثل دلتای مکونگ، هانوی و خلیج هالونگ هم بازدید کنید، کافی است نگاهی به پکیج‌های تور ویتنام الفبای سفر بیندازید و پکیج مناسب زمان سفر خود را انتخاب کنید. تیم الفبای سفر به صورت کامل کنار شماست تا تجربه‌ای امن، متفاوت و پر از داستان از ویتنام داشته باشید.